მარტვილის მდებარეობა

მარტვილის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, თბილისიდან 274 კმ., ქუთაისიდან 46 კმ, ბათუმიდან 140 კმ, ფოთიდან 74 კმ, ხმუნიციპალიტეტი მდიდარია ისტორიული და ბუნების უნიკალური ძეგლებით. მათ შორის გამოირჩევა სოფ. სალხინოს დადიანების საზაფხულო სასახლე, მარტვილისა (VII ს.) და ბალდის მამათა მონასტრები. ბუნების ძეგლთაგან განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს მდ.აბაშის ხეობაში მდებარე გაჭედილისა და ბალდის კანიონები, მოთენას მღვიმე, ტობას კასკადოვანი (234 მ), ონიორეს (80 მ) და აბაშის (30 მ) ჩანჩქერები; მოთენას, არსენ ოქროჯანაშვილის, ტობას მეორე და ჯორწყუს მღვიმეები; რაჩხის უნიკალური ვოკლუზები და იშვიათი რელიქტური ტყეები. არანაკლებ ყურადღებას იპყრობს მდ. ტეხური ბუნების უნიკალური ძეგლებითა და იშვიათი ტყეებით. ხოლო ანაკლიიდან 100 კმ მანძილზე.

ტობის ჩანჩქერისა და არსენ ოქროჯანაშვილის ბუნების ძეგლების კომპლექსი მარტვილის მუნიციპალიტეტში, მდ.აბაშის მარცხენა შენაკადის, მდ. ტობის ხეობაში მდებარეობს და არსენ ოქროჯანაშვილის (ტობა II)მღვიმისა და მღვიმიდან გადმომავალი ტობის კასკადოვანი ჩანჩქერის ერთობლიობას წარმოადგენს.
ძნელად მისადგომ მღვიმეში მოსახვედრად აუცილებელია სპეციალური აღჭურვილობა. შიგნით გადასაადგილებლად კი რეზინის ნავია საჭირო. 3-იარუსიან, მრავალგანშტოებიან მღვიმეში რამდენიმე დარბაზია. მათ შორის გამოირჩევა : „ნონას დარბაზი“, „ნანას დარბაზი“, „სალონი“, „უნივერსიტეტი 50“ და „ტბიანი“. მღვიმის სიგრძე 1300 მ-ია, ხოლო კასკადოვანი ჩანჩქერი საქართველოში ყველაზე მაღალია და ჯამურად მისი სიმაღლე 234 მ-ია
ნაზოდელაოს მღვიმის ბუნების ძეგლი მდებარეობს ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფ. ახუთში. ძეგლი გამორჩეულია თავისი პარამეტრებით - მეოტურ კონგლომერატებში გამომუშავებული კლასტოკარსტელი მღვიმის სიგრძე 600 მ-ია.
ბალდის კანიონის ბუნების ძეგლი მდებარეობს მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფ.ბალდაში. კირქვულ ქანებში მდინარე აბაშის დინების შედეგად გამომუშავებული კანიონის სიგრძე 1400 მ-ია. სიგანე - 5-10მ. ხოლო ჩაჭრის სიღრმე - 25-30 მეტრი.
სამეგრელოში დღემდე დგას უამრავი ეკლესია და მონასტერი დასტურად იმისა, თუ როგორ მფარველობდნენ დადიანები
კიდევ ერთ არქიტექტურულ ნიშანსვეტს სალხინოს სასახლე წარმოადგენდა, რომელსაც ქვევრის სასახლესაც ეძახდნენ, ხოლო რატომ,
ტბის შესახებ:  ტობავარჩხილი — კარული ტბა ეგრისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2650 მ
ჯორწყუს მღვიმე ორსართულიანია. დახშული მღვიმე იწყება ვრცელი შესასვლელი დარბაზით, რომელსაც 4-5 მ სიგანისა და 3-5 მ სიმაღლის